۲ سال پیش
معلولان ذهنی به علت مشکلات غذا خوردن و تداخل غذا و دارو و همچنین تغییرات در الگوی رشد و یا وجود اختلالات متابولیکی در معرض کمبودهای تغذیهای قرار دارند و مددکاران اجتماعی و مراقبان معلولان ذهنی بایستی برای کسب اطلاعات تغذیهای و انتخاب غذای مناسب در این باره آموزش لازم را ببینند. زیرا برنامهریزی صحیح تغذیهای میتواند تاثیر مثبتی روی سلامت جامعه معلول ذهنی داشته باشد.
منظور از معلول ذهنی چیست؟

معلولیت ذهنی چه به صورت حاد و چه به صورت مزمن باید دارای نشانههای زیر باشد:
- اختلال مغزی یا فیزیکی یا ترکیبی از اختلال مغزی و فیزیکی
- تا پیش از سن 22 سالگی این اختلال بروز کند
- تا آخر عمر اختلال ادامه یابد.
اهمیت تغذیه کودکان معلول ذهنی
والدین کودک باید اهمیت ویژه ای به تغذیه این کودکان بدهند. شاید تغذیه تأثیری در وضعیت بیماری آنها نداشته باشد ، اما از ایجاد مشکلات بیشتر در آنها جلوگیری می کند. همچنین طبق بررسی های به عمل آمده ، تغذیه مناسب می تواند به بهبود کارکرد ذهنی کودکان اثر بگذارد. کودکانی که تغذیه نامناسبی داشته باشند در تمرکز و حواس خود با مشکل مواجه هستند. کودکان معلول ذهنی که سوء تغذیه دارند ، با عوارض و مشکلات بیشتری از بیماری خود مواجه می شوند.

توجه داشته باشید که کودکان معلول ذهنی مانند سایر کودکان باید مورد توجه واقع شوند و به تغذیه و ورزش و سایر نیازهای آنها توجه شود. اگر وقت و حوصله کافی برای نگهداری از این کودکان عزیز را ندارید ، می توانید اقدام به گرفتن یک پرستار خوب کنید.
چرا کودکان کم توان به برنامه غذایی خاص نیاز دارند؟
- مصرف برخی از خوراکی ها ممکن است برای کودکان کم توان بسته به نوع معلولیت آن ها ممنوع باشد.
- برخی از کودکان کم توان جسمی ممکن است در بلعیدن غذا دچار مشکل باشند.
- جویدن برای برخی از کودکان کم توان ممکن است دشوار باشد.
- با توجه به نوع معلولیت ممکن است مصرف برخی ویتامین ها برای کودک ضروری تر باشد.
اهمیت ویتامین D برای کودک معلول ذهنی
در تغذیه کودکان معلول ذهنی باید ویتامین ها به مقدار کافی گنجانده شوند. یکی از ویتامین های بسیار ضروری برای این کودکان ، ویتامین دی می باشد. ویتامین دی از نور خورشید تأمین می گردد. در ایران شرایط آب و هوایی و پوشش لباس های مردم به گونه ای است که ویتامین دی به سختی از طریق خورشید جذب بدن می شود.
بنابراین باید مکمل های ویتامین دی تحت نظر پزشک برای این کودکان مورد استفاده قرار بگیرد. کودکان معلول ذهنی که کمبود ویتامین دی دارند با مشکلات بسیار زیادی مانند چاقی مواجه می شوند.
توصیههای تغذیهای برای بهبود نیازهای معلولان ذهنی

- توجه به دریافت شیر و لبنیات، گوشت، تخممرغ و حبوبات و سبزیها و میوهها به ویژه ضروری است. یبوست در کودکان معلول خاصه آنهایی که محدودیت حرکتی نیز دارند بسیار شایع است از این رو میباید روزانه دست کم 3-2 سهم سبزی و 3-2 سهم میوه دریافت کنند. ترکیب سوپ برای کودکان مبتلا به مشکلات جویدن یا بلع به ویژه مهم است. گاه ممکن است غنیسازی سوپ با مکمل فیبر و سایر مکملها ضرورت یابد از این رو حتماً میباید از مشاوره یک متخصص تغذیه استفاده شود.
- باید به بهداشت دهان و دندان این کودکان توجه کافی شود زیرا فساد دندانی و پیوره یا سایر مشکلات دهانی اگر درمان نشود میتواند سبب محدود شدن تکامل کودک شود.
- در کودکانی که ناهنجاریهای اسکلتی دارند (مثلاً انحنای شدید ستون مهرهای به پشت به شکل قوز یا به جلو یا به پهلو) روشهایی با استفاده از اندازهگیری طول بخشی از یک اندام سالم مثلاً بازو یا ساق پا برای برآورد قد واقعی وجود دارد. وزن مناسب کودکانی که ممکن است به طور مادرزادی دچار اختلال رشد اندامهای طرفی (دست و پا) باشند نیز توسط متخصصان کودکان یا تغذیه برآورد میشود. به یاد داشته باشید که کم وزنی و پُروزنی هردو برای کودک (تندرست یا معلول) زیانآور است و در این بین به ویژه پُروزنی ممکن است چهره موذیتری به خود بگیرد چون علاوه بر اینکه فعالیت کودک را محدودتر میکند ممکن است همراه با کمبود ریزمغذیها نیز باشد.
- در این افراد به منظور کنترل تشنج و یا مشکلات رفتاری و بهبود عفونت از درمانهای طولانیمدت دارویی استفاده میشود که بر وضعیت تغذیهای اثر سوء دارد. به طور مثال، داروهای محرک سیستم عصبی سبب کاهش اشتها و به دنبال آن کاهش رشد میشود یا داروهای ضد افسردگی سبب افزایش اشتها و به دنبال آن افزایش وزن میشود. استفاه از ملینها در درمان یبوست روی جذب مواد غذایی اثر سو میگذارد.
- نیاز به محبت: و سرانجام کودک معلول نیز همچون افراد تندرست (و من پا را از این هم فراتر میگذارم و میگویم مانند هر آفریدهای!) نیازمند «محبت» است. تولد یک کودک معلول واکنشهای مختلفی را در خانوادهها پدید میآورد که متاسفانه طرد کردن کودک یکی از آنها است. نباید کودک را که نه به خواست خود به دنیا آمده و نه به خواست خود معلول شده است، به جرم «گناهِ ناکرده» مجازات کرد. فرقی نمیکند «بهره هوشی» کودک چقدر باشد، تردیدی نداشته باشید که «بیمهری» و «محبت» هردو را با تک تکِ یاختههایش حس میکند. از کودک معلول میباید با محبت مراقبت شود و با روی خوش به او غذا داده شود.